هوش مصنوعی و کاربردهای آن

🤖 هوش مصنوعی و کاربردهای آن

اگر همین الان ازت بپرسم هوش مصنوعی چیه ؟ به احتمال زیاد اولین چیزی که به ذهنت میرسه یکی از این موارد هست:
ChatGPT،ربات ،ماشین های خودران و ….
اما واقیعت اینکه هوش مصنوعی خیلی بزرگ تر از چیزی هست که معمولا تصور می‌کنیم.

هوش مصنوعی فقط یک برنامه یا یک ربات نیست؛ یک حوزه گسترده از فناوریه که تلاش می‌کنه سیستم‌های کامپیوتری بتونن بعضی کارهایی رو انجام بدن که معمولاً به نوعی از توانایی‌های انسانی نیاز دارن؛ مثل یادگیری، تشخیص الگو، پیش‌بینی، درک زبان، حل مسئله و تصمیم‌گیری.

البته که این به این معنی نیست که ماشین دقیقا مثل انسان فکر کند.
دقیقا اینجا یک سوءتفاهم مهم وجود داره:
هوش مصنوعی لزوماً به معنی «ساختن یک انسان مصنوعی» نیست.
گاهی یک سیستم هوش مصنوعی فقط یک کار مشخص رو خیلی خوب انجام می‌ده؛ مثلاً تشخیص بده داخل یک تصویر گربه است یا سگ.

حالا کاربردش چیه ؟

🏥 هوش مصنوعی در پزشکی
یکی از مهم‌ترین حوزه‌هایی که هوش مصنوعی واردش شده پزشکی و سلامته.
از بررسی و تحلیل تصاویر پزشکی گرفته تا کمک به تشخیص بیماری‌ها، بررسی اطلاعات بیماران و حتی کمک به کشف داروهای جدید، هوش مصنوعی می‌تونه نقش مهمی داشته باشه.
مثلاً فرض کن پزشک باید تعداد زیادی تصویر پزشکی رو بررسی کنه. یک سیستم هوش مصنوعی می‌تونه این تصاویر رو بررسی کنه و مواردی رو که نیاز به توجه بیشتر دارن مشخص کنه.
البته این به معنی این نیست که از این به بعد هوش مصنوعی جای پزشک رو می‌گیره.
هوش مصنوعی اینجا بیشتر یک ابزار کمکیه؛ نه جایگزین یک پزشک.

🚗 هوش مصنوعی در حمل‌ونقل
حمل‌ونقل هم یکی دیگه از حوزه‌هاییه که هوش مصنوعی توش کاربرد داره.
تحلیل ترافیک، پیشنهاد مسیر، مدیریت حمل‌ونقل و خودروهای خودران، نمونه‌هایی از این کاربردها هستن.
مثلاً وقتی یک برنامه مسیریابی بهت میگه:
«این مسیر سریع‌تره.»
پشت این پیشنهاد می‌تونه سیستم‌هایی وجود داشته باشن که اطلاعات مربوط به مسیر و شرایط رفت‌وآمد رو بررسی می‌کنن.
در خودروهای خودران هم موضوع جدی‌تره؛ خودرو باید بتونه محیط اطراف خودش رو تشخیص بده و نسبت به شرایط مختلف واکنش نشون بده.

🏦 هوش مصنوعی در بانک‌ها
شاید تا حالا فکر نکرده باشی که بانک‌ها هم از هوش مصنوعی استفاده می‌کنن.
هر روز تعداد خیلی زیادی تراکنش بانکی انجام میشه و بررسی همه اون‌ها توسط انسان تقریباً غیرممکنه.
هوش مصنوعی می‌تونه به بانک‌ها کمک کنه تا تراکنش‌های مشکوک و الگوهای احتمالی تقلب رو شناسایی کنن.
مثلاً اگر یک تراکنش با رفتار معمول یک حساب تفاوت زیادی داشته باشه، سیستم می‌تونه اون رو برای بررسی بیشتر مشخص کنه.
یعنی ممکنه حتی وقتی داری پول کارت‌به‌کارت می‌کنی، یک سیستم هوشمند در پشت صحنه مشغول بررسی اطلاعات باشه!

🎓 هوش مصنوعی در آموزش
یکی از حوزه‌هایی که احتمالاً برای ما ملموس‌تره، آموزشه.
هوش مصنوعی می‌تونه به دانش‌آموز یا دانشجو کمک کنه تا نقاط ضعف خودش رو پیدا کنه، تمرین‌های متناسب با سطحش دریافت کنه و بعضی مطالب رو راحت‌تر یاد بگیره.
مثلاً دو دانش‌آموز رو در نظر بگیر که هر دو یک درس رو می‌خونن، اما یکی در ریاضی مشکل داره و اون یکی در زبان انگلیسی.
یک سیستم آموزشی هوشمند می‌تونه با توجه به عملکرد هر فرد، محتوای متفاوتی بهش پیشنهاد بده.البته اینجا هم قرار نیست معلم حذف بشه ؛چون آموزش فقط انتقال اطلاعات نیست؛ ارتباط انسانی، تجربه، انگیزه دادن و شناخت دانش‌آموز هم بخش مهمی از آموزشه.

🛒 هوش مصنوعی در خرید
تا حالا وارد یک فروشگاه اینترنتی شدی و پایین صفحه دیدی:
«محصولات پیشنهادی برای شما»
یا:
«شاید این محصولات رو هم دوست داشته باشید.»
خب… اینجا هم ممکنه پای هوش مصنوعی وسط باشه.
سیستم‌های هوشمند می‌تونن رفتار کاربران و اطلاعات مربوط به محصولات رو بررسی کنن و بر اساس اون، محصولاتی رو پیشنهاد بدن که احتمالاً برای هر کاربر جذاب‌تره.به همین دلیله که گاهی احساس می‌کنیم یک فروشگاه اینترنتی دقیقاً می‌دونه دنبال چی هستیم!

📷 هوش مصنوعی در عکس و تصویر
یکی دیگه از کاربردهای جالب هوش مصنوعی، تصویره.
تشخیص چهره، تشخیص اشیا، دسته‌بندی عکس‌ها، تحلیل تصاویر پزشکی و حتی بعضی قابلیت‌های هوشمند دوربین گوشی‌ها، نمونه‌هایی از کاربرد AI در حوزه تصویر هستن.
مثلاً وقتی گوشی می‌تونه چهره‌ات رو تشخیص بده یا سوژه اصلی عکس رو از پس‌زمینه جدا کنه، پشت این قابلیت‌ها فناوری‌های مختلفی قرار دارن که می‌تونن از هوش مصنوعی استفاده کنن.

اما وقتی درباره کاربردهای هوش مصنوعی حرف می‌زنیم، نباید فقط قسمت‌های جذابش رو ببینیم.
هوش مصنوعی می‌تونه اشتباه کنه.
ممکنه اطلاعات نادرست بده، ممکنه به دلیل داده‌های نامناسب دچار سوگیری بشه و در بعضی موقعیت‌ها تصمیم اشتباهی بگیره.
از طرف دیگه، موضوعاتی مثل حریم خصوصی، امنیت اطلاعات و تغییر بعضی مشاغل هم وجود دارن.
پس اینکه یک سیستم از هوش مصنوعی استفاده می‌کنه، به این معنی نیست که:
«پس حتماً درست میگه.»
اتفاقاً هرچقدر استفاده ما از AI بیشتر میشه، شناختن محدودیت‌ها و استفاده درست از اون هم مهم‌تر میشه .

در نهایت…
هوش مصنوعی دیگه فقط چیزی نیست که در فیلم‌های علمی‌تخیلی ببینیم.
امروز می‌تونیم ردپای اون رو در پزشکی، بانک، کارخانه، کشاورزی، آموزش، حمل‌ونقل، خرید، سرگرمی و حتی گوشی‌ای که هر روز دستمونه ببینیم.
شاید جالب‌ترین قسمت ماجرا این باشه که خیلی وقت‌ها از هوش مصنوعی استفاده می‌کنیم، بدون اینکه حتی متوجه حضورش باشیم.اما به نظر من، نه باید از هوش مصنوعی بیش از حد بترسیم و نه باید هر چیزی که یک سیستم هوش مصنوعی میگه رو بدون فکر قبول کنیم.باید بشناسیمش، کاربردهاش رو بدونیم، محدودیت‌هاش رو بشناسیم و یاد بگیریم چطور درست ازش استفاده کنیم.
چون هوش مصنوعی دیگه فقط فناوری آینده نیست.
بخشی از فناوری امروز ماست.
فاطمه قربانزاده
دانشجوی علوم کامپیوتر